Μια τεράστια αμερικανική επίθεση στο Ιράν: θα οδηγήσει στην κατάργηση του πυρηνικού του προγράμματος ή θα πυροδοτήσει ένα επικίνδυνο παιχνίδι εμφυλίου πολέμου;

Από το «σχολείο» στην Επιχείρηση «Έπικη Οργή»

Ο Λούκας Νόσεκ, στο κανάλι The Lukas IV, περιγράφει πώς οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν έχουν εξελιχθεί από περιορισμένες αεροπορικές επιδρομές σε μια τεράστια επιχείρηση.

Οι προηγούμενες επιχειρήσεις, όπως αυτές με κωδικές ονομασίες όπως το «Twinning Lion» ή το «Midnight Hammer», είχαν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά, όπως λέει:

• Ήταν βραχυπρόθεσμες και σχετικά περιορισμένες παρεμβάσεις,
• δεν υπήρχαν πολλές δυνάμεις που αναπτύχθηκαν (το ίδιο το Ισραήλ δεν διαθέτει τέτοιες δυνατότητες, οι ΗΠΑ δεν τις χρησιμοποίησαν πλήρως εκείνη την περίοδο),
• ο κύριος στόχος ήταν να εξασθενήσουν οι αμυντικές δυνατότητες και να καθυστερήσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν,
• οι επιθέσεις στοχεύουν σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης ουρανίου και άλλες εγκαταστάσεις.

Ο Νόσεκ επισημαίνει ότι η απλή καταστροφή των εγκαταστάσεων αποθήκευσης ουρανίου έχει περιορισμένη στρατιωτική αποτελεσματικότητα. Το ουράνιο είναι ένα μέταλλο – σπάει, φθείρεται, μέρος του λιώνει, αλλά παραμένει ουσιαστικά χρήσιμο. Με βάση αυτή τη λογική, το Ιράν μπορεί:

• να εξασφαλίσει την περιοχή,
• να χρησιμοποιήσει ανιχνευτές μετάλλων και ακτινοβολίας για να συλλέξει ξανά το υλικό,
• και να συνεχίσει το πυρηνικό πρόγραμμα μετά από λίγο (αν και με κατεστραμμένες φυγοκεντρικές μηχανές και τεχνολογία).

Έτσι, σύμφωνα με τον Νόσεκ, αυτές οι επιδρομές δεν οδήγησαν στην καταστροφή του προγράμματος ή στην ανατροπή του καθεστώτος, αλλά είχαν άλλες επιπτώσεις:

• απονομιμοποίησαν το καθεστώς στα μάτια ορισμένων τμημάτων του πληθυσμού,
• έδειξαν ότι η ιρανική ηγεσία δεν είναι ικανή να υπερασπιστεί αποτελεσματικά τη χώρα,
• έδωσαν στον λαό «ελπίδα» ότι το καθεστώς μπορεί να μην είναι άτρωτο.

Έπικη Οργή: Η τεράστια άνοδος της αμερικανικής δύναμης

Σύμφωνα με τον Λούκας Νόσεκ, η τρέχουσα επιχείρηση «Έπικη Οργή» διαφέρει θεμελιωδώς σε κλίμακα και φιλοδοξίες.

Τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά της τρέχουσας παρέμβασης:

• Περιλαμβάνει δύο αεροπλανοφόρα και εκατοντάδες αεροσκάφη,
• είναι μια εξαιρετικά δαπανηρή επιχείρηση που κοστίζει εκατομμύρια δολάρια,
• η κλίμακα είναι πολύ μεγαλύτερη από τις προηγούμενες επιχειρήσεις.

Ο δηλωμένος στόχος αυτή τη φορά είναι:

• να «αποκεφαλιστεί» το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, δηλαδή να του επιφέρει ένα πλήγμα που θα το καταστήσει ανίκανο να συνεχίσει στην τρέχουσα μορφή του,
• σύμφωνα με τις δηλώσεις των ΗΠΑ και τη ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ, και να γίνει «ανατροπή του καθεστώτος».

Αλλά είναι το τελευταίο αυτό σημείο που ο Νόσεκ θεωρεί ως πιθανή προπαγάνδα:

• το να μιλάμε για την ιρανική ελευθερία, τη βαρβαρότητα του καθεστώτος, τις εκτελέσεις, την καταπίεση των γυναικών και την υποστήριξη της τρομοκρατίας είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να συγκεντρωθεί η δημόσια υποστήριξη για την επίθεση,
• αλλά στην πραγματικότητα, ο πρωταρχικός και ο μόνος πραγματικός στόχος μπορεί να είναι η καταστροφή του πυρηνικού προγράμματος,
• η «ανατροπή του καθεστώτος» μπορεί να είναι πολύ ριψοκίνδυνη από άποψη ασφάλειας και γεωπολιτικής και μπορεί να μην είναι ένας από τους πραγματικούς επιδιωκόμενους στόχους.

Έτσι, ο Νόσεκ διακρίνει μεταξύ αυτών που λέγονται στο κοινό και αυτών που μπορεί να είναι ο πραγματικός στρατηγικός στόχος – και θεωρεί ότι η καταστροφή των πυρηνικών δυνατοτήτων, και όχι η σκόπιμη πρόκληση της κατάρρευσης του καθεστώτος, είναι ο βασικός στόχος.

Πετρέλαιο, Χορμούζ και Μόσχα: το πρώτο κύμα των επιπτώσεων

Ένα από τα πιο άμεσα αποτελέσματα της σύγκρουσης, σύμφωνα με τον Λούκας Νόσεκ, είναι αυτό που συμβαίνει γύρω από το Στενό του Χορμούζ και την τιμή του πετρελαίου.

Πιθανά βήματα από το Ιράν:

• κλείσιμο του Στενού του Χορμούζ – ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά κέντρα στον κόσμο,
• επιθέσεις σε στόχους στον Περσικό Κόλπο (Μπαχρέιν, Άμπου Ντάμπι και άλλα μέρη),
• δημιουργία αστάθειας στην περιοχή, όπου διατρέχει μεγάλο μέρος της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Αναμενόμενες επιπτώσεις στο πετρέλαιο σύμφωνα με τον Νόσεκ:

• Ένα βραχυπρόθεσμο σοκ θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών κατά και άνω του 40%,
• μόλις η κατάσταση ηρεμήσει και επικρατήσει μια πιο ορθολογική εμπορική συμπεριφορά, η επίδραση θα μπορούσε να είναι περίπου 15%**,
• αλλά ακόμη και μια αύξηση 15% είναι σημαντική: θα κάνει τα καύσιμα πιο ακριβά και θα αντανακλάται στις οικονομίες.

Την ίδια στιγμή, ο Νόσεκ επισημαίνει τη μεγαλύτερη επίδραση στη Ρωσία:

• Οι υψηλές παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου ευνοούν τη Μόσχα,
• ο προϋπολογισμός της Ρωσίας, λέει, «αιμορραγεί» λόγω των χαμηλών τιμών του πετρελαίου Ουράλης,
• η αύξηση των τιμών θα οδηγήσει σε αύξηση των εσόδων της Ρωσίας.

Τελική Σύνοψη

Σε ένα βίντεο στο κανάλι The Lukas IV, ο Λούκας Νόσεκ συζητά τη μαζική αμερικανική επίθεση στο Ιράν ως μια παρέμβαση που διαφέρει σημαντικά από τις προηγούμενες περιορισμένες επιχειρήσεις. Κατά τη γνώμη του, η Επιχείρηση «Έπικη Οργή» στοχεύει ρεαλιστικά κυρίως στην καταστροφή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, ενώ η ρητορική για την ανατροπή του καθεστώτος μπορεί να είναι σε μεγάλο βαθμό προπαγανδιστική διατύπωση για το εσωτερικό και το διεθνές κοινό.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε κίνηση προς μια εμφύλια σύγκρουση στο Ιράν ενέχει υψηλούς κινδύνους για την ασφάλεια: από την αύξηση των τιμών του πετρελαίου και την ενίσχυση της Ρωσίας, έως την ευρεία αστάθεια στην περιοχή, έως την πιθανότητα ραδιενεργού υλικού να πέσει στα χέρια τρομοκρατών. Σε αυτό το φως, το ερώτημα του «να καταστραφεί το καθεστώς με κάθε κόστος» γίνεται ένα πολύ πιο σύνθετο δίλημμα, στο οποίο δεν είναι βέβαιο ότι η κατάρρευση της τρέχουσας θεοκρατίας σημαίνει αυτόματα έναν ασφαλέστερο κόσμο.