Pakistan kontra Afganistan: bombardowania, linia Duranda i powrót do „otwartej wojny”.

Nocne naloty na Kabul i Kandahar

CzechCloud w swoim specjalnym programie omawia eskalację konfliktu między Pakistanem a Afganistanem, do której doszło w nocy z czwartku na piątek.

Zgodnie z dostępnymi informacjami:

• Pakistańskie siły powietrzne przeprowadziły naloty na cele w Kabulu, Kandaharze i prowincji Paktika.
• Celem były sztaby, składy amunicji i inne kluczowe pozycje talibów w Afganistanie.
• Pakistan określa tę operację jako odwet za ataki transgraniczne i za wsparcie, jakie afgański reżim udziela pakistańskim talibom (TTP).

Portale informacyjne (np. CT24, CNN Prima NEWS, Seznam Zpravy) konsekwentnie informują, że:

• Pakistan informuje o nalotach na „bojowników” i cele wojskowe.
• Strona afgańska mówi o dużej liczbie ofiar wśród ludności cywilnej, w tym kobiet i dzieci.
• Liczba ofiar jest bardzo różna, a niezależna weryfikacja jest obecnie praktycznie niemożliwa.

CzechCloud i jego goście wskazują, że jest to klasyczny problem w tego typu konfliktach: obie strony natychmiast rozpoczynają własną kampanię propagandową, a podawane liczby są z konieczności wątpliwe.

Od ataków terrorystycznych do „otwartej wojny”

Zgodnie z podsumowaniem w programie i zgodnie z zagranicznymi źródłami, obecna eskalacja przebiega następująco:

• Pakistan od dawna oskarża afgańskich talibów o tolerowanie lub wspieranie pakistańskiej frakcji talibów (TTP) na swoim terytorium, która atakuje pakistańskie siły bezpieczeństwa.
• Seria ataków terrorystycznych w Pakistanie doprowadziła do pakistańskich nalotów na „punkty bezpieczeństwa” i posterunki talibów w Afganistanie.
• Afgańscy talibowie odpowiedzieli atakami na posterunki graniczne i ogłosili rozpoczęcie szeroko zakrojonej ofensywy przeciwko Pakistanowi wzdłuż spornej granicy.
• Pakistan wkrótce wznowił naloty i ostrzał.

Zgodnie z artykułami CT24 i Seznam News, pakistański minister obrony, Khawaja Asif, powiedział:

• Pakistan „stracił cierpliwość”.
• Kraj jest w stanie „otwartej wojny” z afgańskimi talibami.

W programie stwierdzono, że takie oświadczenia są również częścią gry politycznej i propagandowej – demonstracją siły wobec własnej populacji i zastraszaniem przeciwnika. Jest to jednak znacząca zmiana w retoryce: mówią już wprost o wojnie między dwoma państwami.

Linia Duranda: 2600 kilometrów spornej granicy

CzechCloud i goście zatrzymują się przy koncepcji Linii Duranda, która jest kluczowa dla obecnych starć.

Podstawowe fakty:

• Jest to granica o długości około 2600 km między Afganistanem a Pakistanem.
• Została ustanowiona w okresie brytyjskich rządów kolonialnych jako granica między ówczesnymi Brytyjskimi Indiami a Afganistanem.
• Pakistan uznaje ją za swoją oficjalną granicę.
• Afganistan od dawna jej nie uznaje i uważa, że część tego terytorium należy do niego.

W programie powiedziano:

• Obecnie niemal cała granica między Pakistanem a Afganistanem wyznacza właśnie ta linia.
• Kontrowersyjność granicy wiąże się również z historycznym podziałem terytoriów Pasztunów i brytyjską polityką kolonialną.
• Komentatorzy zauważyli, że „to kolejna wojna, za którą winę ponoszą Brytyjczycy”, nawiązując do dziedzictwa kolonialnego wytyczania granic.

Dziś Linia Duranda jest nie tylko geograficznym, ale także politycznym i symbolicznym punktem zapalnym konfliktu. Wzdłuż tej linii odbywają się starcia lądowe i naloty na posterunki graniczne.

Propaganda i rozbieżne dane dotyczące ofiar

Jednym z głównych tematów, które CzechCloud i jego goście poruszają, jest ogromna rozbieżność w danych dotyczących ofiar:

• Pakistańskie źródła mówią o dziesiątkach lub setkach zabitych talibów, podkreślając, że celem są wyłącznie bojownicy i cele wojskowe.
• Afgańskie Ministerstwo Obrony Talibów twierdzi natomiast, że w pakistańskich nalotach giną głównie cywile, a tylko niewielka część to żołnierze.
• Konkretne liczby są bardzo różne i nie można ich zweryfikować w kontekście propagandy frontowej i ograniczonego dostępu dziennikarzy do terenu.

Zgodnie z informacjami CNN Prima NEWS i innych mediów:

• W niektórych przypadkach mówi się o dziesiątkach ofiar wśród ludności cywilnej, w tym kobiet i dzieci.
• Pakistan podkreśla, że afgański reżim nie robi wystarczająco dużo, aby zwalczać grupy terrorystyczne, i twierdzi, że nie ma innego wyjścia, jak interweniować na jego terytorium.

W programie padła sceptyczna uwaga:

• „To wciąż propaganda z obu stron”.
• Rzeczywista liczba ofiar jest prawdopodobnie wyższa po stronie afgańskiej, ponieważ Pakistan używa sił powietrznych i ciężkiej artylerii, podczas gdy afgańscy talibowie polegają głównie na taktyce partyzanckiej.

Asymetria sił: armia Pakistanu kontra talibowie

CzechCloud omawia również z gośćmi proste pytanie: kto ma przewagę militarną?

Wnioski są jasne:

• Pakistan ma znacznie silniejszą armię, która od dziesięcioleci przygotowuje się na ewentualny konflikt z Indiami.
• Posiada:
  • nowoczesne siły powietrzne,
  • ciężką artylerię,
  • dużą armię lądową,
  • i arsenał nuklearny (w odniesieniu do Indii).
• Afgańscy talibowie mają głównie lekko uzbrojone oddziały, polegając na partyzanckiej taktyce, znajomości terenu i rozproszonej strukturze.

W programie przeprowadzono porównanie do rywalizacji „Dawida i Goliata” – z implikacją, że „Goliat” (Pakistan) jest wyposażony do prowadzenia konwencjonalnej wojny z dużym regionalnym mocarstwem (Indiami), podczas gdy talibowie działają jako typowa grupa partyzancka.

Jednocześnie jednak, powtarzana w programie lekcja historii jest ważna:

• Brytyjczycy, Związek Radziecki i Stany Zjednoczone „przetestowali” swoje siły na terytorium Afganistanu.
• Długotrwałe okupowanie i „oczyszczanie” terytorium z rebeliantów jest niezwykle trudne i zazwyczaj nieskuteczne.

Goście kwestionują zatem realizm celów, jeśli Pakistan rzeczywiście chciałby „wyeliminować talibów” lub nawet okupować większe części Afganistanu.

Niejasna przyszłość: cele operacyjne i szersze implikacje

Zgodnie z cytowanymi oświadczeniami, pakistańskie kierownictwo deklaruje, że będzie kontynuować operacje „dopóki nie zostaną osiągnięte pożądane cele”. Nie jest jednak jasno określone, co dokładnie mają na myśli.

Możliwe interpretacje omawiane w programie:

• Zmuszenie afgańskich talibów do:
  • ograniczenia lub zaprzestania wspierania pakistańskiej frakcji talibów (TTP),
  • zaakceptowania pewnych ustaleń dotyczących bezpieczeństwa wzdłuż Linii Duranda.
• Zademonstrowanie krajowej publiczności, że armia aktywnie reaguje na ataki i chroni granicę.

CzechCloud i jego goście są powściągliwi w swoich ocenach:

• Zakładają, że obie strony przez jakiś czas będą się „bić”, jak to ujął program, a następnie przejdą do negocjacji.
• Jednocześnie ostrzegają, że afgańscy talibowie mogą wykorzystać konflikt do utrzymania własnej legitymacji – ruch wojenny bez wroga traci część swojego wewnętrznego znaczenia.

Jak dotąd nie ma wyraźnych oświadczeń ze strony Indii, o których Pakistan wspomina w swojej retoryce (Afganistan jest opisywany jako „wydłużona ręka Indii”). Goście porównują to do retoryki, w której Pakistan przedstawia praktycznie każdego przeciwnika jako narzędzie Indii.

Podsumowanie

W specjalnym programie CzechCloud przedstawia początek nowego, otwartego etapu w długotrwałym sporze między Pakistanem a Afganistanem:

• Pakistan przeprowadza naloty powietrzne i lądowe głęboko na terytorium Afganistanu, w tym na Kabul i Kandahar.
• Afgańscy talibowie odpowiadają atakami transgranicznymi i ogłaszają ofensywę wzdłuż Linii Duranda.
• Obie strony zgłaszają duże straty wroga, ale dane są niewiarygodne i wyraźnie podlegają wpływom propagandy.
• Pakistan ma wyraźną przewagę militarną, ale doświadczenie historii pokazuje, że „zwycięstwo” w Afganistanie jest czymś innym niż wygranie kilku bitew.

Jak rozwinie się konflikt, pozostaje otwarte. Jedno jest pewne: kolejna wojna na kruchej granicy między dwoma państwami posiadającymi broń nuklearną (Pakistan-Indie) i niestabilnym Afganistanem przynosi kolejną falę niepewności w regionie – i więcej cierpienia dla ludności cywilnej po obu stronach granicy.